Εναλλακτικά καύσιμα


Η τσιμεντοβιομηχανία στην Ευρωπαϊκή Ένωση παράγει σήμερα (2011-2012) περίπου 180 εκατομμύρια τόνους τσιμέντου το χρόνο. Το τσιμέντο παράγεται κάτω από αυστηρές ποιοτικές προδιαγραφές σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή και εθνικές νομοθεσίες καθώς και εσωτερικές διαδικασίες. Εφαρμόζονται αυστηροί κανονισμοί και τα εργοστάσια λειτουργούν με βάση άδειες που χορηγούνται από τις αρμόδιες αρχές.

Η τσιμεντοβιομηχανία έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιεί άχρηστα υλικά ως εναλλακτικά καύσιμα ή πρώτες ύλες για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και ταυτόχρονα να συνεισφέρει σε λύσεις των προβλημάτων της κοινωνίας που αφορούν στη διαχείριση των αποβλήτων της, με τέτοιο τρόπο που να τα αξιοποιεί και να ωφελεί το περιβάλλον. Η χρήση εναλλακτικών καυσίμων σε χώρες της Ευρώπης ανέρχεται σήμερα (2012) σε 8 εκ. περίπου τόνους ετησίως, υποκαθιστώντας 4 εκ. τόνους άνθρακα. Άλλοι 6,2 εκ. περίπου τόνοι εναλλακτικών υλικών υποκαθιστούν αντίστοιχες ποσότητες φυσικών πρώτων υλών.

Η εφαρμογή των εναλλακτικών καυσίμων και πρώτων υλών στην τσιμεντοβιομηχανία αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο της ορθής πολιτικής διαχείρισης απορριμμάτων. Αυτή η πρακτική προωθεί την ενεργητική και πλήρη ανάκτηση και ανακύκλωση υλικών στη βιομηχανία, σύμφωνα με τις βασικές αρχές της ιεράρχησης των μεθόδων διαχείρισης απορριμμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα άχρηστα υλικά που χρησιμοποιούνται στην τσιμεντοβιομηχανία είτε ως εναλλακτικά καύσιμα είτε ως πρώτες ύλες θα κατέληγαν διαφορετικά σε κάποια χωματερή ή θα ρύπαιναν το περιβάλλον από την ανεξέλεγκτη απόρριψή τους. Η χρησιμοποίησή τους στην τσιμεντοβιομηχανία αντικαθιστά ορυκτά καύσιμα, μεγιστοποιεί την ανάκτηση ενέργειας και υποκαθιστά πρώτες ύλες.
Η χρήση εναλλακτικών καυσίμων στην τσιμεντοβιομηχανία προσφέρει σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη όπως:
  • Μειώνει τη χρησιμοποίηση μη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας όπως ο άνθρακας καθώς και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που συνδέονται με την εξόρυξή του.
  • Συνεισφέρει στη μείωση εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, αντικαθιστώντας τη χρήση ορυκτών πόρων με υλικά που διαφορετικά θα έπρεπε να απορριφθούν ή να καούν με αντίστοιχες εκπομπές και κατάλοιπα.
  • Μεγιστοποιεί την ανάκτηση ενέργειας από τα απορρίμματα. Όλη η ενέργεια χρησιμοποιείται άμεσα στον κλίβανο για την παραγωγή κλίνκερ. Επίσης μεγιστοποιεί την ανάκτηση του μη αναφλέξιμου μέρους των απορριμμάτων και εξαλείφει την ανάγκη απόρριψης σκουριάς ή τέφρας, καθώς τα περιεχόμενα ανόργανα στοιχεία υποκαθιστούν πρώτες ύλες στο τσιμέντο.
Η χρησιμοποίηση άχρηστων υλικών είτε ως εναλλακτικά καύσιμα είτε ως πρώτες ύλες είναι ορθή και αβλαβής καθώς το οργανικό μέρος καταστρέφεται πλήρως ενώ το ανόργανο μέρος δεσμεύεται και ενσωματώνεται στο προϊόν. Οι κλίβανοι τσιμέντου έχουν ένα σύνολο χαρακτηριστικών που τους καθιστά τις ιδανικές εγκαταστάσεις, όπου μπορούν να αξιοποιηθούν και να καούν με ασφάλεια εναλλακτικά καύσιμα. Αυτά τα χαρακτηριστικά είναι:
  • Υψηλές θερμοκρασίες καύσης
  • Μεγάλος χρόνος παραμονής
  • Οξειδωτική ατμόσφαιρα
  • Αλκαλικό περιβάλλον
  • Δέσμευση τέφρας στο κλίνκερ
  • Συνεχής τροφοδοσία καυσίμου

Σήμερα σχεδόν όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες (Ολλανδία, Γαλλία, Σουηδία, Ελβετία, Βέλγιο, Γερμανία κ.α.) αξιοποιούν σε μεγάλο βαθμό πληθώρα αποβλήτων στους κλιβάνους των τσιμεντοβιομηχανιών τους εξοικονομώντας συνάλλαγμα και πρώτες ύλες, ενώ παράλληλα προστατεύουν το περιβάλλον δίνοντας ταυτόχρονα ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στον κλάδο. Στην Ελλάδα η αξιοποίηση είναι περιορισμένη παρά τις σύντονες προσπάθειες των παραγωγών τσιμέντου.
Ενδεικτικά, η υποκατάσταση καυσίμων στις χώρες της Ε.Ε. υπερβαίνει το 36%, ενώ η αντίστοιχη στην Ελλάδα είναι κάτω από 5%.
Ήδη από τον Μάρτιο του 2012, η Ένωση Τσιμεντοβιομηχανιών Ελλάδος έχει υπογράψει Συμφωνία Εθελοντικής Συνεργασίας με το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής για προώθηση της χρήσης εναλλακτικών καυσίμων, αναλαμβάνοντας υποχρέωση για την εφαρμογή των Οδηγιών και Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών, καθώς και την διενέργεια αυστηρών ελέγχων για την ασφαλή διαχείριση.
Τα χρησιμοποιούμενα εναλλακτικά καύσιμα ποικίλουν και περιλαμβάνουν:
  • Χρησιμοποιημένα ελαστικά
  • Πλαστικά
  • Ζωοτροφές
  • Ιλύς βιολογικών καθαρισμών
  • RDF
  • Γεωργικά και οργανικά απορρίμματα
  • Απορρίμματα συσκευασίας
  • Χαρτί, ξύλο, πριονίδι
  • Λάσπες καθαρισμών
  • Διαλύτες
  • Χρησιμοποιημένα λάδια και λιπαντικά
Οι χρησιμοποιούμενες εναλλακτικές πρώτες ύλες μπορεί να είναι:
  • Ιπτάμενη τέφρα
  • Υγρή τέφρα
  • Αποφρύγματα σιδηροπυρίτη
  • Σκωρίες
  • Σκόνες αλουμινίου
  • Σιδηρούχα κατάλοιπα
  • Χημική γύψος