Κανονισμοί

 
 ΠΡΟΤΥΠΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑ

Το Ευρωπαϊκό Πρότυπο για το σκυρόδεμα, EN 206 Σκυρόδεμα: Προδιαγραφή, Επιτελεστικότητα, Παραγωγή και Συμμόρφωση (Concrete: Specification, performance, production and conformity) συμπεριλαμβάνεται στην ομάδα των Προτύπων, Κανονισμών και Τεχνικών Εγκρίσεων που διέπουν την αγορά των Δομικών Προϊόντων στην Ευρώπη, όπως καθορίσθηκαν αρχικά από την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τα Δομικά Προϊόντα 89/106 (ΠΔ 334/94) (Construction Products Directive CPD) της 21/12/88 και, πλέον, διέπονται από τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό Δομικών Προϊόντων 305/2011 (Construction Products Regulation CPR), που καθορίζουν τις απαιτήσεις συμμόρφωσης ώστε τα προϊόντα που χρησιμοποιούνται στο σκυρόδεμα να φέρουν πλέον τη σήμανση CE.

Ήδη, η σήμανση έχει καταστεί υποχρεωτική για τα προϊόντα που αφορούν την παραγωγή έργων από σκυρόδεμα, και συγκεκριμένα

• το τσιμέντο (με βάση τις απαιτήσεις του Προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 197-1-2011)
• τα αδρανή για το σκυρόδεμα (με βάση τις απαιτήσεις του Προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 12620-2002)
• τα πρόσθετα σκυροδέματος (με βάση τις απαιτήσεις του Προτύπου ΕΛΟΤ ΕΝ 934-2-2001 και / Α1-2005)

Σε ότι αφορά το EN 206, η νέα έκδοση του Ευρωπαϊκού προτύπου εγκρίθηκε από τη CEN το 2013. Η αντιμετώπιση ειδικών συνθηκών στα διάφορα κράτη γίνεται με την έκδοση Εθνικών Προσαρτημάτων τα οποία διαφοροποιούν ή συμπληρώνουν το Πρότυπο. Το Ελληνικό Εθνικό Προσάρτημα που έχει εκδοθεί από τον Ελληνικό Οργανισμό Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) και το οποίο ισχύει αυτή τη στιγμή είναι το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1+ΝΑ, που βασίζεται στην έκδοση του ΕΝ 206-1:2000. Για την έκδοση του Εθνικού Προσαρτήματος και την μετέπειτα παρακολούθηση του Προτύπου, ο ΕΛΟΤ έχει συστήσει την Εκδοτική Ομάδα Εργασίας ΟΕ1 υπό την Τεχνική Επιτροπή ΕΛΟΤ/ΤΕ20, η οποία είναι στη φάση εκπόνησης του νέου ΕΛΟΤ ΕΝ206+ΝΑ που βασίζεται στη νέα έκδοση του 2013.

ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Οδηγία, αναγνωρίζονται οι παρακάτω Τεχνικές Προδιαγραφές:

• Τα Εναρμονισμένα Ευρωπαϊκά Πρότυπα (εκδίδονται από το CEN)
• Οι Ευρωπαϊκές Τεχνικές Εγκρίσεις. Εγκρίνονται από την EOTA με βάση τις Οδηγίες Ευρωπαϊκών Τεχνικών Εγκρίσεων (ETAGs), κατόπιν εντολής της CEN.
• Οι Ευρωπαϊκές Τεχνικές Εγκρίσεις χωρίς Οδηγία (ETAG).

Με βάση τα παραπάνω, το πλαίσιο Μελέτης και Εκτέλεσης Δομημάτων από σκυρόδεμα καθορίζεται από την παρακάτω δομή Τεχνικών Προδιαγραφών:



Πίνακας 1. Πλαίσιο Προτύπων και Κανονισμών του CEN για τα έργα από σκυρόδεμα.



 
 

 
Στη χώρα μας, ο Κανονισμός που αυτή τη στιγμή διέπει την παραγωγή σκυροδέματος και την εκτέλεση των έργων από σκυρόδεμα είναι ο Κανονισμός Τεχνολογίας Σκυροδέματος (ΚΤΣ ’97) ΦΕΚ 315Β / 17-4-1997. Ο Κανονισμός αυτός ήδη βρίσκεται υπό αναθεώρηση από τη Δ/νση Κεντρικού Εργαστηρίου Δημοσίων Έργων του Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, σε εναρμόνιση με το πρότυπο ΕΝ206 και το εθνικό προσάρτημά του(ΕΛΟΤ ΕΝ206-1:2000+ΝΑ και ΕΛΟΤ ΕΝ206+ΝΑ όταν αυτό περατωθεί).

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ
Το Πρότυπο ΕΝ 206 καλύπτει το δομικό προϊόν σκυρόδεμα σε ότι αφορά το χαρακτηρισμό, τις ιδιότητές στη νωπή και στη σκληρυμένη φάση, τη διακίνηση (συμβαλλόμενοι και υποχρεώσεις), την παραγωγή, την πιστοποίηση και τον έλεγχο ποιότητας. Επί πλέον, συμπεριλαμβάνει και τις απαιτήσεις σχεδιασμού και των αντίστοιχων ιδιοτήτων του υλικού, για ανθεκτικότητα σε περιβαλλοντική έκθεση, σε συνεργασία με τον Ευρωκώδικα 2 (ΕΝ 1992-1). Στη χώρα μας ισχύει το αντίστοιχο Πρότυπο με το Εθνικό Προσάρτημά του, το ΕΛΟΤ ΕΝ 206-1 που εκδίδεται από τον ΕΛΟΤ. Το παραπάνω Πρότυπο δεν καλύπτει ειδικά σκυροδέματα, όπως εκτοξευόμενο, αφροσκυρόδεμα και σκυρόδεμα ογκωδών έργων (π.χ. φράγματα) κ.ά.
Σε αντίθεση με την υφιστάμενη πρακτική όπου τα παραπάνω καθορίζονται περιγραφικά στον Κανονισμό Τεχνολογίας Σκυροδέματος (ισχύει ο ΚΤΣ 97), η εισαγωγή του Προτύπου:

  • Διαχωρίζει την παραγωγή / διακίνηση / έλεγχο από την εκτέλεση του έργου, με την εκτέλεση να καλύπτεται από το ΕΝ 13670: "Εκτέλεση έργων από σκυρόδεμα" (βλ. Πίνακα 1).
  • Υιοθετεί τη λογική του σχεδιασμού βάσει επιτελεστικότητας για ανθεκτικότητα, αντί μίας πλέον περιγραφικής (συνταγογραφικής) θεώρησης όπως ο ΚΤΣ 97. Για το σκοπό αυτό, καθορίζει πλέον Κατηγορίες Περιβαλλοντικής Έκθεσης για διάφορες μορφές έκθεσης ρύπων, οι οποίες υιοθετούνται από τους Ευρωκώδικες σχεδιασμού. Επί πλέον, εισάγει δύο κατηγορίες σκυροδέματος, το σκυρόδεμα προδιαγραφόμενης σύνθεσης και το σκυρόδεμα προδιαγραφόμενων χαρακτηριστικών.
  •  Δεν καθορίζει αμιγώς νομικές απαιτήσεις, που θα πρέπει να καλύπτονται από ισχύουσες Εθνικές διατάξεις.

2. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ - ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΤΥΠΟΥ
 







Σχήμα 1
 Συμβαλλόμενοι κατά την εφαρμογή του προϊόντος σκυρόδεμα στα έργα κατά ΕΝ 206.



Το Πρότυπο αφορά το προϊόν σκυρόδεμα από την παραγωγή μέχρι την παράδοση, καθορίζοντας τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων, δηλαδή του παραγωγού, του προδιαγράφοντος και του χρήστη, οι οποίοι και καθορίζονται επακριβώς (Σχήμα 1).

Το Πρότυπο συνεργάζεται πλήρως με τα λοιπά Πρότυπα υλικών, τις Ευρωπαϊκές Εγκρίσεις (ΕΤΑ) και τους Ευρωκώδικες για το σχεδιασμό των έργων (κυρίως τα Πρότυπα ΕΝ 1990 και 1992, Ευρωκώδικας και Ευρωκώδικας 2, αντίστοιχα). Για παράδειγμα, άλλα σχετικά Πρότυπα που αφορούν το σκυρόδεμα είναι τα ΕΝ 197 "Τσιμέντο", ΕΝ 12620 "Αδρανή για το σκυρόδεμα", ΕΝ 1008 "Νερό ανάμιξης για το σκυρόδεμα", ΕΝ 12350 "Έλεγχοι νωπού σκυροδέματος", ΕΝ 12390 "Έλεγχοι σκληρυμένου σκυροδέματος", και άλλα (Πίνακας 1).

Η ποιότητα του σκυροδέματος πιστοποιείται στο αυστηρότερο επίπεδο αξιολόγησης συμμόρφωσης, με εξωτερική δειγματοληψία, από ανεξάρτητο αναγνωρισμένο φορέα πιστοποίησης. Για λόγους συντήρησης της τρέχουσας πρακτικής, υιοθετείται και το σκυρόδεμα χωρίς Πιστοποίηση ελέγχου παραγωγής, με κριτήρια ποιοτικού ελέγχου αυτούσια με αυτά που ισχύουν μέχρι τώρα κατά ΚΤΣ 97.

3. ΤΥΠΟΙ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

3.1 Κατηγορίες για το νωπό σκυρόδεμα

Οι κατηγορίες του νωπού σκυροδέματος ταξινομούνται με βάση τα εξής:

α) Τη συνεκτικότητα, που είναι η φυσική ιδιότητα του σκυροδέματος που καθορίζει τη συνοχή του νωπού μείγματος των επί μέρους υλικών. Η συνεκτικότητα σχετίζεται έμμεσα με τις μετρήσεις εργασιμότητας. Η εργασιμότητα αφορά το έργο που απαιτείται για τη μεταφορά, διάστρωση και συμπύκνωση του υλικού και εκτιμάται έμμεσα με τις αριθμητικές ενδείξεις που δίνουν οι σχετικές τυποποιημένες δοκιμές κάθισης, δονητικής τράπεζας, εξάπλωσης, οι οποίες περιέχονται στο Πρότυπο (πρόσθετες πρότυπες δοκιμές καθορίζονται για το αυτοσυμπυκνούμενο σκυρόδεμα), είτε

β) Την ονομαστική διάσταση του μέγιστου κόκκου αδρανούς στο σκυρόδεμα Dmax όπως αυτή καθορίζεται στο ΕΝ 12620.

3.2 Κατηγορίες για το σκληρυμένο σκυρόδεμα

Το Πρότυπο ΕΝ 206 ταξινομεί το σκυρόδεμα: α) ανάλογα με τη χαρακτηριστική αντοχή σε θλίψη, δηλαδή την αντοχή κάτω από την οποία το πολύ ένα 5% ενός πληθυσμού δοκιμών ελέγχου σε θλίψη ενός όγκου από σκυρόδεμα, αναμένεται να πέσει και β) την πυκνότητα του υλικού (σκυρόδεμα κανονικού βάρους, ελαφρό και βαρύ σκυρόδεμα). Όσον αφορά την αντοχή, προδιαγράφει τις εξής κατηγορίες αντοχής με βάση τη θλιπτική αντοχή κυλινδρικών και κυβικών δοκιμίων (χαρακτηριστική αντοχή σε 28 ημέρες) σύμφωνα με τον Πίνακα 2 παρακάτω (CΑντοχή κυλίνδρου [MPa]/Αντοχή κύβου [MPa] ):

 Πίνακας 2: Κατηγορίες αντοχής και αντίστοιχη ελάχιστη χαρακτηριστική αντοχή κυλίνδρου / κύβου για το σκυρόδεμα (οι σκιασμένες αφορούν το Εθνικό Προσάρτημα)

Κατηγορία αντοχής
Ελάχιστη χαρακτηριστική αντοχή κυλίνδρου
N/mm2
Ελάχιστη χαρακτηριστική αντοχή κύβου
N/mm2
C8/10
8
10
C12/15
12
15
C16/20
16
20
C20/25
20
25
C25/30
25
30
C26/32
26
32
C28/35
28
35
C30/37
30
37
C32/40
32
40
C35/45
35
45
C40/50
40
50
C45/55
45
55
C50/60
50
60
C55/67
55
67
C60/75
60
75
C70/85
70
85
C80/95
80
95
C90/105
90
105
C100/115
100
115

Η συμμόρφωση του σκυροδέματος  ως προς τα όρια αντοχών είναι στατιστική και γίνεται με ελέγχους και κριτήρια που περιγράφονται στο Πρότυπο, ανάλογα αν υπάρχει έλεγχος παραγωγής από Ανεξάρτητο Φορέα Πιστοποίησης ή όχι.


4. ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ ΤΟΥ ΣΚΥΡΟΔΕΜΑΤΟΣ

Το Πρότυπο εισάγει και τις απαιτήσεις σχεδιασμού έργων από σκυρόδεμα για ανθεκτικότητα. Υιοθετούνται συγκεκριμένες Κατηγορίες Έκθεσης (με όρια συγκεκριμένης περιεκτικότητας σε ρύπους, εφόσον αυτό καθίσταται απαραίτητο) ενώ καθορίζονται (στο Εθνικό Προσάρτημα) και οι ελάχιστες επικαλύψεις για ανθεκτικότητα (συμβολίζονται και με cmin,dur στον Ευρωκώδικα 2) για κατασκευές Κατηγορίας S4, δηλαδή αυτές με ωφέλιμη διάρκεια ζωής τα 50 χρόνια, κατά Ευρωκώδικα 0.

Οι Κατηγορίες Έκθεσης που καλύπτει το Πρότυπο αφορούν την ενανθράκωση του σκυροδέματος (XC), την έκθεση σε χλωριόντα από το θαλασσινό νερό (XS) την έκθεση σε χλωριόντα από άλλους παράγοντες, π.χ. αντιπαγωτικά άλατα (XD), την έκθεση σε χημικά από το έδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα (XA), την έκθεση σε ψύξη/απόψυξη (XF) και την μηχανική απότριψη (XM). Ενδεικτικές χρήσεις ορισμένων από τις κατηγορίες αυτές δίδονται στον Πίνακα 3.


Πίνακας 3: Κατηγορίες περιβαλλοντικής έκθεσης για το σκυρόδεμα
 
 
Κατη-γορία
Περιγραφή των συνθηκών περιβάλλοντος
Ενδεικτικές περιπτώσεις ισχύος
Χ0
Σκυρόδεμα χωρίς οπλισμό ή εντοιχισμένα ειδικά μεταλλικά τεμάχια.
Οπλισμένο σκυρόδεμα με ή χωρίς εντοιχισμένα ειδικά μεταλλικά τεμάχια, σε εξαιρετικά ξηρή κατάσταση.
Σκυρόδεμα στο εσωτερικό κτιρίων με εξαιρετικά χαμηλό ποσοστό υγρασίας
Διάβρωση λόγω ενανθράκωσης
ΧC1
Σκυρόδεμα σε περιβάλλον ξηρό ή μονίμως υγρό
Σκυρόδεμα στο εσωτερικό κτιρίων με χαμηλό ποσοστό υγρασίας
Σκυρόδεμα μονίμως μέσα στο νερό
ΧC2
Περιβάλλον υγρό, σπανίως ξηρό
Σε μακροχρόνια επαφή με νερό
Θεμελιώσεις
ΧC3
Περιβάλλον μέτριας υγρασίας
Σκυρόδεμα στο εσωτερικό κτιρίων με μέτριο ή υψηλό ποσοστό υγρασίας
Σε εξωτερικό περιβάλλον προστατευμένο από τη βροχή
ΧC4
Διαδοχικοί κύκλοι υγρού και ξηρού
Σε επαφή με νερό και δεν ανήκει στην κατηγορία ΧC2.
Διάβρωση λόγω χλωριόντων
ΧD1
Μέτρια υγρασία
Επιφάνειες εκτεθειμένες σε εναέρια χλωριόντα
ΧD2
Υγρό, σπανίως ξηρό
Στοιχεία από σκυρόδεμα εκτεθειμένα σε βιομηχανικά λύματα που περιέχουν Cl-
Πισίνες
ΧD3
Διαδοχικοί κύκλοι υγρού και ξηρού
Τμήματα γεφυρών εκτεθειμένα σε διαβροχή περιεκτική σε Cl-
Δάπεδα,
Πλάκες σταθμών οχημάτων.
Διάβρωση λόγω χλωριόντων από θαλασσινό νερό
ΧS1
Έκθεση σε εναέρια χλωριόντα αλλά σε μη άμεση επαφή με το νερό
Κατασκευές πλησίον ή επάνω στη θάλασσα
ΧS2
Μονίμως εντός του θαλασσινού νερού
Τμήματα λιμενικών έργων
ΧS3
Ζώνες διαβροχής, καταιονισμού και παλιρροϊκής εναλλαγής
Διάβρωση λόγω χημικών δράσεων
ΧA1
Ελάχιστα τοξικό περιβάλλον (βλ. ΕΝ 206)
Εδάφη και υδροφόρος ορίζοντας
ΧA2
Μέτρια τοξικό περιβάλλον (βλ. ΕΝ 206)
ΧA3
Υψηλά τοξικό περιβάλλον (βλ. ΕΝ 206)
 

Για κάθε μία Κατηγορία Έκθεσης, το Πρότυπο παρέχει στο Παράρτημα ΣΤ (του Εθνικού Προσαρτήματος), ανάλογα και με τον τύπο τσιμέντου που χρησιμοποιείται στη σύνθεση, όρια για το μέγιστο λόγο ενεργό νερό προς τσιμέντο, την ελάχιστη περιεκτικότητα σε τσιμέντο, την ελάχιστη χαρακτηριστική αντοχή σε θλίψη 28 ημερών, την ελάχιστη επικάλυψη και την ενδεχόμενη απαίτηση για χρήση αερακτικού στη σύνθεση (απαιτείται μόνο για περίπτωση παγοπληξίας). Ο μελετητής θα πρέπει να τηρήσει τα ελάχιστα ή μέγιστα αυτά όρια, ανάλογα με τη θέση του σκυροδέματος στο έργο και άλλες τυχόν παραμέτρους (π.χ., μεγαλύτερη διάρκεια ζωής σχεδιασμού, διάσταση μέγιστου κόκκου αδρανούς πέραν των δεδομένων ορίων του Πίνακα ΣΤ.1, άλλη κατηγορία δομήματος κατά Ευρωκώδικα 2 κλπ.). Θα πρέπει να αναφερθεί εδώ ότι ο Ευρωκώδικας 2 στο Εθικό Προσάρτημα (ΕΝ 1992-1-1+ΕΠ), υιοθετεί τις επικαλύψεις αυτές και προδιαγράφει κατάλληλα αυξημένες επικαλύψεις για παρόμοιες συνθήκες και συνθέσεις, για χρήση στο προεντεταμένο σκυρόδεμα.

Σχετικές Εκδόσεις Σκυροδέματος