Έτοιμο σκυρόδεμα (παραγωγή – έλεγχος)


Κανονισμός Τεχνολογίας Σκυροδέματος ΚΤΣ ‘97

Ορισμός

Σύμφωνα με τον ισχύοντα σήμερα Κανονισμό Τεχνολογίας Σκυροδέματος (ΚΤΣ ’97), ως έτοιμο σκυρόδεμα ορίζεται το σκυρόδεμα το οποίο παράγεται σε απόσταση από το έργο και μεταφέρεται σε αυτό είτε με αυτοκίνητα αναδευτήρες, μετά από πλήρη ανάμιξη στη μονάδα είτε με αυτοκίνητα αναμικτήρες, μετά από μερική ανάμιξη και χωρίς την προσθήκη νερού στη μονάδα (Άρθρο 3 Ορισμοί). Σε αντιδιαστολή άρα με το έτοιμο σκυρόδεμα είναι το επί τόπου παραγόμενο στο έργο που δεν διακινείται στο έργο με οχήματα, είτε αναμικτήρες είτε αναδευτήρες. Κατά ΚΤΣ ’97, το έτοιμο σκυρόδεμα θεωρείται ειδικό σκυρόδεμα (Άρθρο 12 – Ειδικές περιπτώσεις σκυροδεμάτων και διαστρώσεων).
 
Το έτοιμο σκυρόδεμα μπορεί να είναι είτε εργοταξιακό είτε εργοστασιακό σκυρόδεμα, αν και κατά κανόνα είναι εργοστασιακό. Όσον αφορά το εργοταξιακό και το εργοστασιακό σκυρόδεμα, η βασική τους διαφορά είναι ότι για το εργοστασιακό σκυρόδεμα θεωρείται ότι ο αγοραστής του (ο κατασκευαστής, η Δημόσια Υπηρεσία, ο επιβλέπων που ενεργεί για λογαριασμό τους κλπ.) δεν έχει καμιά γνώση των υλικών, της σύνθεσης και της διαδικασίας παραγωγής και άρα ελέγχει το έτοιμο προϊόν στη θέση παράδοσης, με δειγματοληπτικό έλεγχο που ποικίλει ανάλογα με τον όγκο της σκυροδέτησης. Σύμφωνα με το Άρθρο 12.1.1.18 πάντως, οι παραπάνω έχουν το δικαίωμα να τους κοινοποιηθεί η σύνθεση του έτοιμου εργοστασιακού σκυροδέματος, γεγονός που γίνεται αυτόματα από πολλές εταιρείες παραγωγής μέσω του δελτίου αποστολής.
 
Αντίθετα, το εργοταξιακό σκυρόδεμα παράγεται πλησίον είτε μακράν του έργου (όχι του τόπου σκυροδέτησης) και ο αγοραστής του (ο κατασκευαστής, η Δημόσια Υπηρεσία, ο επιβλέπων που ενεργεί για λογαριασμό τους κλπ.) έχει πλήρη γνώση, πρόσβαση, παρακολούθηση και δυνατότητα τροποποίησης των υλικών, της σύνθεσης και της διαδικασίας παραγωγής σε όλες τις φάσεις τους, ακόμη και όταν αυτό παράγεται εκτός του έργου από μονάδα έτοιμου σκυροδέματος, με την προϋπόθεση ότι αυτή η πρόσβαση – ενημέρωση – δυνατότητα τροποποίησης έχει προσυμφωνηθεί. 
 
Παραγωγή (Άρθρο 12.1)

Για την παραγωγή του έτοιμου εργοστασιακού σκυροδέματος ισχύουν τα αναφερόμενα στο σχέδιο προτύπου ΕΛΟΤ 346 με τις τροποποιήσεις που καθορίζονται στο Άρθρο 12.1.1. Γενικά, την ευθύνη για τις ιδιότητες του παραγόμενου έτοιμου εργοστασιακού σκυροδέματος και της τήρησης των απαιτήσεων του Κανονισμού για την ανάμιξη και τη μεταφορά φέρει το εργοστάσιο παραγωγής, εκτός όταν η μελέτη σύνθεσης προδιαγραφεί από το χρήστη, οπότε το εργοστάσιο φέρει μόνο την ευθύνη της τήρησης των αναλογιών της σύνθεσης, της ποιότητας των υλικών και της μεταφοράς. Το ίδιο ισχύει και όταν ο χρήστης προσθέτει οπουδήποτε υπ’ ευθύνη του, χημικά πρόσθετα δικής του επιλογής διαφορετικά από αυτά που χρησιμοποιεί το εργοστάσιο.
 
Για την παραγωγή του έτοιμου εργοταξιακού σκυροδέματος ισχύουν τα αναφερόμενα στα άρθρα του ΚΤΣ ‘97 και (για τα οχήματα αναδευτήρες) στο σχέδιο προτύπου ΕΛΟΤ 346 με τις τροποποιήσεις που καθορίζονται στο Άρθρο 12.1.2. Απαγορεύεται η ανάμιξη του έτοιμου εργοταξιακού σκυροδέματος σε οχήματα αναμικτήρες, η δε δειγματοληψία των δοκιμίων ελέγχου αντοχής γίνεται στο συγκρότημα παραγωγής.
 
Έλεγχος αντοχής (Άρθρο 13)

Ο έλεγχος της αντοχής του έτοιμου εργοστασιακού σκυροδέματος γίνεται:


α) από τον παραγωγό στο εργοστάσιο (έλεγχος ταυτοποίησης). Γίνεται με δοκίμια 28 ημερών που λαμβάνονται τουλάχιστον ένα ανά ημέρα παραγωγής και ανά κατηγορία σκυροδέματος, με προσδιορισμό και αρχειοθέτηση σε θεωρημένο μητρώο ελέγχου των κινούμενων μέσων όρων αντοχής των δειγμάτων που ελήφθησαν έως και 2 ή έως και 35 ημέρες πριν από τη δεδομένη ημέρα αναφοράς (κινητοί μέσοι όροι 3 και 36 δοκιμίων, αντίστοιχα) και της τυπικής απόκλισης της μονάδας για τη δεδομένη κατηγορία σε βάθος 60 ημερών. Τα εργοστάσια παραγωγής ελέγχονται από τις κατά τόπους κρατικές υπηρεσίες.


β) από τον χρήστη στο εργοτάξιο σύμφωνα με το Άρθρο 13.3 (έλεγχος συμμόρφωσης). Προβλέπονται δειγματοληψίες 12, 6 ή το λιγότερο 3 δοκιμίων ανάλογα με τον όγκο σκυροδέτησης και για διάρκειες σκυροδέτησης έως 2 ημέρες, των οποίων οι αντοχές ελέγχονται στις 28 ημέρες σύμφωνα με τα Κριτήρια συμμορφώσεως Α (δειγματοληψία 6 δοκιμίων) ή Β (δειγματοληψία 12 δοκιμίων) ή Ε (δειγματοληψίες 3 δοκιμίων για μικρό όγκο σκυροδέτησης) του ΚΤΣ ’97.
 
Ο έλεγχος της αντοχής του έτοιμου εργοστασιακού σκυροδέματος γίνεται με δειγματοληψίες στο συγκρότημα παραγωγής και ελέγχους αντοχής σύμφωνα με το Άρθρα 13.4, για μικρά έργα και με το Άρθρα 13.5, για μεγάλα έργα.
 
Για μικρά έργα προβλέπονται δειγματοληψίες 12 ή το λιγότερο 6 δοκιμίων ανάλογα με τον όγκο σκυροδέτησης και για διάρκειες σκυροδέτησης έως 2 ημέρες, των οποίων οι αντοχές ελέγχονται στις 28 ημέρες σύμφωνα με τα Κριτήρια συμμορφώσεως Α (δειγματοληψία 6 δοκιμίων) ή Β (δειγματοληψία 12 δοκιμίων) ή Ε (δειγματοληψίες 3 δοκιμίων για μικρό όγκο σκυροδέτησης).
 
Για μεγάλα έργα προβλέπονται αρχικοί έλεγχοι δοκιμαστικών αναμιγμάτων της υπό έλεγχο σύνθεσης πριν την έναρξη του έργου και παραγωγή δύο ομάδων 15 έως 60 δοκιμίων, εκ των οποίων η μεν πρώτη ελέγχεται σε 7 ημέρες η δε δεύτερη σε 28 ημέρες, για υπολογισμό των μέσων αντοχών 7 και 28 ημερών και της τυπικής απόκλισης των δοκιμίων 28 ημερών. Ακολούθως, γίνονται δειγματοληψίες κατά τη διάρκεια του έργου, αρχικά 12 δοκιμίων (έλεγχος με το κριτήριο Γ) και κατόπιν 6 δοκιμίων ημερησίως (έλεγχος με το κριτήριο Δ). Πάλι, με τη συμπλήρωση 60άδας υπολογίζεται ο μέσος όρος και η τυπική απόκλιση 60 δοκιμίων για σύγκριση μα την αρχική μελέτη σύνθεσης. Όπως και στο έτοιμο εργοστασιακό, ο παραγωγός του εργοταξιακού σκυροδέματος (έτοιμο ή μη) ελέγχεται από τις κατά τόπους κρατικές υπηρεσίες σε όλα τα στάδια παραγωγής.
 
Ορισμός κατά το ΕΝ 206-1

Σύμφωνα με το ΕΝ 206-1:2000 το σκυρόδεμα χαρακτηρίζεται σαν έτοιμο, επί τόπου αναμιγνυόμενο και παραγόμενο σε εργοστάσιο προκατασκευής.
 
Στο πρότυπο το έτοιμο σκυρόδεμα δεν καθορίζεται πλέον από τον τόπο παραγωγής και τρόπο μεταφοράς του στο έργο αλλά από το ποιός παραδίδει το σκυρόδεμα στο έργο: έτσι, έτοιμο σκυρόδεμα θεωρείται , ανεξάρτητα του αν είναι εργοστασιακό, εργοταξιακό, επί τόπου, σε εργοστάσιο κλπ., το σκυρόδεμα που παράγεται και παραδίδεται από παραγωγό (φορέα, φυσικό πρόσωπο) διαφορετικό από τον χρήστη, ο οποίος είναι ο έχων την ευθύνη της εκτέλεσης του έργου και κατ’ επέκταση και της σκυροδέτησης (συνήθως είναι ο ανάδοχος). Τα δύο αυτά συμβαλλόμενα μέρη συνεννοούνται μεταξύ τους με την προδιαγραφή του σκυροδέματος (Άρθρο 6) και, αντίθετα, με το δελτίο αποστολής (Άρθρο 7.3).
 
Με αυτή την έννοια, έτοιμο σκυρόδεμα κατά το πρότυπο είναι και το σκυρόδεμα που παράγει ο χρήστης εκτός του εργοταξίου καθώς και σκυρόδεμα που παράγεται στο εργοτάξιο από παραγωγό που δεν είναι ο χρήστης. Σε αντιδιαστολή με το έτοιμο σκυρόδεμα είναι το επί τόπου παραγόμενο σκυρόδεμα, το οποίο παράγεται στο εργοτάξιο από το χρήστη για δική του χρήση.

Έλεγχοι

Οι ιδιότητες του νωπού σκυροδέματος (κάθιση) ελέγχονται στο χώρο παράδοσης, ενώ οι ιδιότητες του σκληρυμένου σκυροδέματος (αντοχή) με δειγματοληψία στη μονάδα παραγωγής.
 
Οι έλεγχοι του έτοιμου σκυροδέματος (είτε νωπό είτε σκληρυμένο) γίνονται με εγκατεστημένο σύστημα ελέγχου βιομηχανικής παραγωγής, που περιλαμβάνει:

α) αρχικούς ελέγχους του παραγωγού μέχρι να παραχθεί δείγμα 35 αποτελεσμάτων (Άρθρο 9.5 και Παρ. Α)
 
β) κατόπιν συνεχή έλεγχο παραγωγής από τον παραγωγό (Άρθρα 8 και 9) βάσει ρυθμού δειγματοληψίας και των κριτηρίων συμμόρφωσης του Άρθρου 8 (ενδεχόμενα και αυστηρότερο δειγματοληπτικό έλεγχο συμμόρφωσης εφόσον καθορισθεί στην προδιαγραφή) και

γ) πρόσθετους εξωτερικούς ελέγχους από διαπιστευμένους φορείς (Παρ. Γ).
 
Τέλος, σύμφωνα με το ΕΝ 13670 ‘Εκτέλεση έργων από σκυρόδεμα’ μπορούν να διενεργηθούν πρόσθετοι έλεγχοι αντοχής με δοκίμια που λαμβάνονται από τον κύριο του έργου στον τόπο παράδοσης από τον κύριο του έργου, εφόσον αυτό καθορίζεται στα συμβατικά τεύχη.
 
Στο Εθνικό Προσάρτημα του ΕΝ 206-1 διαχωρίζονται δύο είδη σκυροδέματος με αντίστοιχη σήμανση στο δελτίο αποστολής:

α) το σκυρόδεμα Με Πιστοποίηση Ελέγχου Παραγωγής, που ορίζεται σαν το σκυρόδεμα που ελέγχεται με βάση τους αυτοελέγχους του παραγωγού (αρχικός και έλεγχος παραγωγής) και εξωτερική δειγματοληψία στη μονάδα από διαπιστευμένους φορείς και ισχύουν οι απαιτήσεις του ΕΝ206-1 με πρόσθετες εξειδικεύσεις και τροποποιήσεις κατά τα ισχύοντα στους ελέγχους συμμόρφωσης του ΚΤΣ ’97 για το έτοιμο σκυρόδεμα, και

β) το σκυρόδεμα Χωρίς Πιστοποίηση Ελέγχου Παραγωγής, που στερείται των παραπάνω ελέγχων και ελέγχεται από τον αγοραστή με δειγματοληψίες 3 ή 6 δοκιμίων στο έργο, για το οποίο υιοθετούνται εξ ολοκλήρου τα ισχύοντα στον ΚΤΣ ’97 για το εργοστασιακό σκυρόδεμα και εργοταξιακό σκυρόδεμα μικρών έργων, Κριτήριο συμμορφώσεως Α  (δειγματοληψία 6 δοκιμίων) ή Ε (δειγματοληψία 3 δοκιμίων για μικρό όγκο σκυροδέτησης).

Σχετικές Εκδόσεις Σκυροδέματος